Thema
Ieder jaar heeft de Nationale Wetenschapscommunicatiedag een thema dat actuele maatschappelijke vraagstukken verbindt aan de dilemma's binnen de communicatiesector. Het thema van de vijfde editie van de Nationale Wetenschapscommunicatiedag op 12 oktober is 'Wetenschapscommunicatie in turbulente tijden'.
Wetenschapscommunicatie in turbulente tijden
Deze editie van de Nationale Wetenschapscommunicatiedag is een moment van herijking. Wetenschapscommunicatie beweegt al langer van een zendend model naar meer dialoog, participatie en co-creatie. Tegelijk blijkt dat uitleg alleen niet vanzelf leidt tot begrip, vertrouwen of verbinding.
In een turbulente samenleving raken wetenschap en samenleving steeds nauwer verweven. Mensen willen niet alleen weten wat de wetenschap zegt, maar vooral wat dat betekent voor hun leven, hun omgeving en hun toekomst. Wetenschapscommunicatie wordt daarmee steeds meer een vraag naar duiding en betekenis, in plaats van alleen overdracht van kennis.
Wetenschap biedt lang niet altijd kant-en-klare antwoorden, maar inzichten die altijd in context moeten worden gelezen en gewogen.
Dat maakt wetenschapscommunicatie uitdagender. Het vraagt niet alleen om helder uitleggen, maar ook om omgaan met verschil, onzekerheid en soms spanning in het publieke gesprek.
Tussen zenden, dialoog en co-creatie
De praktijk beweegt zich steeds vaker tussen zenden, dialoog en co-creatie. Niet elke situatie vraagt om participatie, en niet elk vraagstuk leent zich voor een gelijkwaardig gesprek. Tegelijk groeit de behoefte aan communicatie die menselijker en inclusiever is. Communicatie die niet alleen feiten overbrengt, maar ook aandacht heeft voor toon, emotie, twijfel en de relatie tussen mensen.
Drie invalshoeken
Wetenschapscommunicatie in de publieke arena
Hoe balanceer je tussen wetenschappelijke nauwkeurigheid en begrijpelijkheid? Hoe bouw je vertrouwen zonder onzekerheid weg te nemen? En wat vraagt dit van wetenschappers en communicatieprofessionals in het maatschappelijk debat?
Inclusie
Hoe zorg je dat wetenschapscommunicatie verschillende leefwerelden bereikt en serieus neemt? En hoe ga je om met perspectieven die buiten het dominante gesprek vallen?
Co-creatie en citizen science
Wat betekent het in de praktijk om wetenschap samen met maatschappelijke partners vorm te geven? Welke rolopvattingen, institutionele randvoorwaarden en vaardigheden zijn daarvoor nodig?
Muziek als extra taal
Omdat deze editie plaatsvindt in het Muziekgebouw aan ’t IJ, speelt muziek een bijzondere rol. Muzikale interventies helpen om te vertragen, te reflecteren en ruimte te maken voor emotie en gezamenlijke beleving. Zo wordt muziek een aanvullende manier om betekenisgeving ook buiten woorden te verkennen.